Król Mrówek, Prywatna mitologia

Zbigniew Herbert

83-85568-49-2 :: Oprawa: twarda szyta :: wydanie z 2001 roku.

„Król Mrówek”, Zbigniew Herbert, Opis / Nota wydawcy / Synopsis

Król Mrówek to ostatnia nie opublikowana w języku polskim książka Zbigniewa Herberta. Do tej pory zdążyła się ukazać jedynie w przekładzie angielskim Johna i Bogdany Carpenter, w amerykańskim wydawnictwie The Ecco Press (w roku 1999). Wydanie amerykańskie, jedyne przygotowane za życia Autora, zawiera jednak tylko część (dokładnie: jedenaście) utworów z książki, nad którą Zbigniew Herbert pracował przez ostatnich dwadzieścia lat swojego życia.
Nasze wydanie zawiera w części głównej dwadzieścia dwa utwory, z czego tylko część została dotąd ogłoszona w polskich czasopismach (głównie w „Tygodniku Powszechnym”, „Krytyce”, „Zeszytach Literackich” i „Rzeczpospolitej”), a cztery drobniejsze w książkach poetyckich Herberta.
Król mrówek nie jest książką historyczną, lecz jak najbardziej współczesną, w tym sensie, że utwory w niej zawarte, traktując o motywach mitologicznych jednocześnie odnoszą się do doświadczeń człowieka XX wieku. Zbigniew Herbert nie miał zamiaru opisywać w niej po raz kolejny mitów, znanych już z tylu innych książek: Król mrówek to jego prywatna mitologia, jak napisał w jednym z projektów tego zbioru. Występują w niej nie główne, lecz poboczne postaci z mitologii – bogowie, herosi i ludzie zaplątani w mity i ludzką (nieludzką) historię.

Wydanie pierwsze ukazało się w maju 2001 roku.
Fundacja Batorego odmówiła nam dofinansowania wydania tej książki.



„Herbert has sometimes been mistakenly called a classicist. He has studied his sources thoroughly, but he is by no means an antiquarian. In his prose essays Herbert never simply retells a myth; instead, he presents a re-creation of it and emphasizes a narrative. The old story or fragmentary text serves as a canvas for a new story that he carries quite far from its original point of departure. It is a springboard for a broader exploration of human behavior. The setting is often a mixture of the ancient and the very contemporary; this procedure is characteristic of Herbert, and can be seen in The King of the Ants, The Olympian General, and The Infernal Dog. The mythological essay becomes a twentieth-century philosophical parable.”
JOHN CARPENTER
BOGDANA CARPENTER


„Tę książkę Herberta, tak jak resztę jego poezji, przenikają bardzo poważne pytania. Powtarzające się, natrętne. Jak pogodzić cielesny, materialny konkret z abstrakcją? Literaturę z filozofią? Niewyobrażalny zaświat z ukochanym światem? Czy można przekroczyć radykalną granicę pomiędzy tym, co ludzkie, a co ludzkie nie jest, bo jest ponad- i pozaludzkie jednocześnie? I chyba wciąż się cofa przed chrześcijańskim rozwiązaniem Boga-Człowieka, przed możliwością cielesnego zmartwychwstania. W całej swej twórczości nie przeczy mu, lecz pozostawia poza nawiasem, poza wyobrażalnym, poza konstrukcją swego świata poetyckiego. [...]
To bardzo piękna książka.”
JACEK ŁUKASIEWICZ („Tygodnik Powszechny”)


„Król mrówek to właściwie pierwsza w polskiej literaturze mitologia przegranych. Opowieści Herberta wynikają przecież z konsekwentnej odmowy powtarzania wersji silniejszego, a stosowana przez niego dekonstrukcja zapobiec ma uzasadnieniu przemocy.”
PRZEMYSŁAW CZAPLIŃSKI („Polityka”)


„Piękny, krystaliczny cykl opowieści [...].”
M. B. („Przekrój”)


„Nie chcemy kończyć czytać takich książek, jak Król mrówek, z obawą przewracamy kolejne stronice, czując nieuchronnie zbliżający się koniec przygody. I wtedy rośnie w nas niepokój, a słowa układają się w bolesne pytanie: czy jeszcze kiedyś, choć jeden raz, będzie nam dane takie przeżycie?”
MIROSŁAW DZIEŃ („Kwartalnik Artystyczny”)


Rysunki w Królu mrówek pochodzą ze szkicowników podróżnych Zbigniewa Herberta

„Król Mrówek”, Zbigniew Herbert, Dane Techniczne

„Król Mrówek”, Zbigniew Herbert, Spis treści

I

Czarnofigurowa waza garncarza Eksekiasa

II

BOGOWIE Z ZESZYTÓW SZKOLNYCH

H. E. O.
Antajos
Pies infernalny
Triptolemos
Król mrówek
Ten obrzydliwy Tersytes
Kleomedes
Narcyz
Endymion
Olimpijski generał
Securitas
Atlas
Prometeusz
Stary Prometeusz
Arachne
Historia Minotaura
Achilles. Pentezylea
Hekabe
Fye
Ofiara

III

Dziesięć ścieżek cnoty

IV

UTWORY Z KRĘGU KRÓLA MRÓWEK
(nie dokończone lub zaniechane)

Antyepos
Ogród Hesperyd
Orszak Posejdona
Pegaz
Smok
Wstęp do Atlasa. Nota autobiograficzna

ANEKS
(Inne wersje niektórych utworów)

Narcyz
Ofiara - Dionizos

PRZYPISY
OD WYDAWCY

www.ksiazki.index.org.pl © 2006